Zjawisko korupcji

Zjawisko korupcji, oddziałując na system, powoduje zakłócenia w funkcjonowaniu zarówno samego systemu, jak i poszczególnych podsystemów. Korupcja jest procesem zachodzącym w państwie traktowanym jako całość. Zmienia funkcje podsystemów, jakimi są organy władzy publicznej, podmioty polityczne, które zachowują funkcje patologiczne.

Korupcja jest zjawiskiem powszechnym i występuje z różnym nasileniem we wszystkich krajach świata. Rozmiar korupcji w danym państwie jest przede wszystkim uzależniony od społecznego przyzwolenia na zachowania korupcyjne. Wiele środowisk tolerowało obecność łapownictwa w codziennym życiu, co doprowadziło do rozszerzenia się tej patologii na wszystkie sfery funkcjonowania państwa. Poza tym korupcja jest jednym z najbardziej znaczących składników warunkujących patologię życia społecznego w sensie egzystencjalnym. Jest składnikiem o tyle niebezpiecznym. Korupcja jest zatem zjawiskiem powszechnym i niebezpiecznym. Niektórzy fachowcy rezygnują z dyskusji na temat definicji, zamieniając cały problem w żart podobnie jak Vito Tanzi, który w jednej ze swoich ekspertyz porównał korupcję do słonia: jest trudna do opisania ale nietrudna do rozpoznania. Inni otwarcie deklarują, że roztrząsanie kwestii definicyjnych w ogólne nie ma sensu. Eksperci nigdy nie zdołają uzgodnić jednej definicji. Problem współczesnej korupcji polega na tym, że definicja tego zjawiska prawie zawsze odzwierciedla moralne potępienie jednych przez drugich. Za korupcję uznano nadużywanie władzy dla prywatnych korzyści. Korupcja, niezależnie od tego, czy dotyczy wzięcia lub oferowania łapówki, neopotyzmu, kumoterstwa, protekcji funkcjonariusza publicznego, przedsiębiorcy czy petenta. Przyjęta definicja wyczerpuje wszystkie znamiona przestępstwa korupcji i wydaje się stwierdzeniem neutralnym kulturowo, mogącym znaleźć zastosowanie w dowolnych kontekstach i w odniesieniu do wszelkich systemów politycznych.

Publiczna dyskusja o korupcji, nagłaśnianie przez media kolejnych spektakularnych afer korupcyjnych z udziałem polityków, lekarzy bądź urzędników spowodowały wytworzenie w zbiorowej mentalności wizerunku państwa skorumpowanego, właściwie w każdej dziedzinie życia publicznego. Postrzeganie państwa polskiego jako skorumpowanego i niewypełniającego w sposób właściwy swoich funkcji wywołuje powszechne zniechęcenie do jego instytucji. Brak zaangażowania obywateli w sprawy państwowe powoduje, iż państwo działa nieefektywnie i nie radzi sobie, ze względu na słabość swoich organów, z trudnościami i patologiami.