Konserwator zabytków, czyli lekarz dzieł sztuki?

Dzieło sztuki jest jak wehikuł czasu. Pochodzi z innej epoki, reprezentuje inne wierzenia, wartości oraz światopogląd dalece odległy od współczesnego. Mówi o kulturze danego narodu i regionu w określonym czasie historycznym. Przenosi nas do epoki, której nie znamy, o której możemy tylko czytać a którą, dzięki takiemu dziełu, możemy niemalże dotknąć. Jeśli nie fizycznie, to doświadczając jej poprzez nasze zmysły i emocje, które w nas wywołuje. 

Antyki – świadkowie niemi przeszłości 

Kontemplując przemijalność czasu, wnikając empatycznie w świadomość twórcy i realiów, z jakimi musiał się mierzyć, uczymy się doceniać piękno, życie a także postęp cywilizacyjny, którego świadkami jesteśmy.  Rozumiemy także, iż pewne wartości, jak miłość, przyjaźń i Bóg są ponadczasowe. Potrzeba ekspresji własnej jest tak samo silna, jak kiedyś a piękno ma moc łączyć pokolenia i nie ma ograniczeń nawet czasowych. Antyki są jak strudzeni goście, którzy po długiej i wyczerpującej podróży dotarli do odległego kraju, nieznanej przestrzeni czasowej i obcej kultury. Nadszarpnięte zębem czasu, jak chora dusza i cierpiące ciało, potrzebują lekarza.  

Renowacja antyków, jak wizyta w szpitalu 

Restaurator- konserwator, dzięki swojej fachowej wiedzy interdyscyplinarnej, zarówno z dziedziny chemii, mikrobiologii jak i fizyki, ocenia stan danego przedmiotu i tworzy plan jego odnowienia. Wiedza z dziedziny historii sztuki i kultury a także z zakresu technologii i innowacji inżynieryjnej są jak narzędzia chirurga przy stole operacyjnym. Skany, rentgeny, badania mikrobiologiczne to proces diagnostyczny, w wyniku którego konserwator ocenia stan faktyczny zabytków. Renowacja antyków nie mogłaby się bez tego etapu powieść.  

Kodeks etyczny  

Podobnie jak lekarz, restaurator musi przestrzegać kodeksu etycznego. Jego głównym zadaniem jest ”po pierwsze nie szkodzić”. Niezależnie od swoich przekonań i wierzeń ma za zadanie pomóc. Odsuwając na bok antagonizmy, stereotypy i prywatne przekonania, musi kierować się wyłącznie dobrem obiektu. Jak lekarz, w sytuacjach konfliktu moralnego, ma prawo odmówić pomocy i zrezygnować z pracy przekazując ją komuś innemu.  Konserwator, po zakończonym ‚leczeniu’, przygotowuje zalecenia, które mają na celu utrzymać dobrą kondycję odnowionego antyku. Szacując ryzyko i bazując na wiedzy dotyczącej zagrożeń, ocenia warunki w jakich dane dzieło może być eksponowane, między innymi oświetlenie, temperaturę i wilgotność powietrza. To dzięki konserwatorom cieszymy się dziedzictwem narodowym, którego życie jest starannie przedłużane.  Zadaniem konserwatora- restauratora jest utrzymanie ich w doskonałym stanie lub przywrócenie im pierwotnej kondycji poprzez ochronę ich indywidualnych cech, historycznego znaczenia oraz estetycznej integralności. Zastanawia.. Jak dzieła współczesności, dzięki innowacjom, postępowi technologicznemu i naukowemu chronione będą w przyszłości, gdy to one staną się dla przyszłych pokoleń wehikułem czasu.